nasz zespół indiański prezentuje

PROGRAM ESTRADOWY - wersja Pow Wow

Autor: Krzysztof Zawojski

Historia indiańskich stylów tanecznych

 

Wejście 1

TANAKE

Pewien Indianin powiedział:

Proszę, nie mów, że mamy po przodkach tańce, sprzęty, stroje - które nosimy teraz - to nieprawda, my ciągle je nosimy, od dawnych dni aż do teraz. One ciągle podlegają przemianie - ale ich styl i fason pozostaje niezmienny, to nasza tradycja”.

Dawny taniec indiański to opowieści wyrażona pantonimą gestów, kroków. okrzyków i prostej muzyki, która w opowieści dawnych myśliwych ,rybaków i rolników południa dodawała tempa akcji i stawała się tłem dla przedstawianego obrazu indiańskiego życia.

Do naszych dni przetrwała jednak dawna synteza poruszania się w tańcu - są to przede wszystkim kroki i dowolność ich prezentacji - fantazji. Jest to niezmienny kanon z dawnych dni, gdzie tancerz dobierał sobie formę wyrazu opowiadanego wydarzenia , tak aby jak najlepiej je przekazać.

Czas nie odgrywał tu roli.

Indiański taniec współczesny i dawny, to prezentacja osobowości i wydarzeń. Jest to też okazja do spotkania i odnowienia więzi rodzinnych, szczepowych , plemiennych czy przyjacielskich.

Dziś tą więź zawiązujemy z Wami.

Jako pierwszy taniec rozpoczynający naszą prezentację jest to :

Taniec tradycyjny męski - Ten taniec jest wyrazem harmonii wszechświata Ludzi Północny

Tancerz z wyolbrzymionym ruchem rąk ponad talią symuluje polowanie, wypatrywanie przeciwnika lub walkę. Ten taniec zapoczątkowany został przez członków zrzeszeń wojowników na Wielkich Równinach. Głowa tancerza przybrana jest w rocze wykonane z końskiego włosa i pióra orła poruszanego podmuchem wiatru. To przybranie głowy nawiązuje do wojowniczej postawy jeżozwierza z nastroszonymi kolcami. Ona jest postawą wojownika gotowego do walki na śmierć i życie. Dzisiaj każde większe zebranie szczepowe otwiera ten taniec - on jednoczy tubylcze narody przez cały kontynent północno-amerykański - ma w sobie wszystkie tańce , łączy tradycyjnych tancerzy niezależnie od tego do jakiego plemienia należą, używają określeń czy stylu tańczenia lub ubioru.

P 2. U - 16. ( t. tradycyjny)

 

wejście 2.

Współcześnie ci Indianie którzy tańczą i pielęgnują swoje tańce - określani są mianem tradycyjnych tancerzy lub tradycyjnych mężczyzn - tancerzy.

To oni swoje tańce odnoszą do Północnych lub Południowych starych stylów tanecznych i używanych rekwizytów charakterystycznych dla danego szczepu czy klanu. Te rekwizyty to repliki nawiązujące do ubioru noszonego przed rokiem 1800. Każdy sposób tańczenia tradycyjnych tancerzy jest dosyć specyficzny i aby go ocenić trzeba go widzieć. Tancerz, tańczy więc w sposób taki jaki on uważa za odpowiedni. On może imitować zwierzę, pokazać wyczyn wojenny lub tańczyć dla zabawy.

Obserwując jak wykonywany jest taniec stajecie się świadkami niezapomnianej części historii amerykańskich Indian.

 

Kolejnym prezentowanym tańcem jest:

Taniec weteranów.

Taniec jest hołdem dla tych wszystkich indiańskich mężczyzn weteranów, którzy brali udział w walkach podczas I i II Wojny Światowej. W tym tańcu obok tradycyjnych tancerzy ze swoimi strojami idą weterani ubrani w mundury jednostek w których służyli - przemarsz jest prezentacją osobowości, które wraz z tradycyjnymi tancerzami przemieszczają się krokiem tanecznym po arenie - tak dawniej wyróżniano tym przywilejem zwycięskich wojowników po powrocie z wyprawy wojennej.

W tym pochodzie niesione są flagi narodowe państw w formacjach których walczyli indiańscy mężczyźni.

Taniec ten jest duchowym łącznikiem pomiędzy dawnymi stowarzyszeniami wojowników a współczesną formacją wojowników żołnierzy.

My odtańczymy go w strojach tradycyjnych.

P 2. U - 15.

Wejście 3

Podobnie jak u mężczyzn - Tradycyjne kobiety indiańskie noszą swoje rekwizyty na modłę kobiet północny lub południa - jest to zależne od regionu w jakim żyją . Wytrawny znawca przedmiotu dostrzega te różnice w dodatkach. Może to być narzuta, pióro we włosach lub szmatka w warkoczach innym razem zdobienie na stroju , który zwykle oddzielony jest Niebieskim lub Czerwonym materiałem symbolizującym walkę dobra ze złem. Tańczone przez kobiety style Północy i Południa były dosyć różne.. Ale ich taniec to poezja wyrażona gestem ręki , ciała, wachlarza czy chusty

Jak tańczą tradycyjne kobiety zobaczmy na przykładzie:

tradycyjnego tańca kobiet z wachlarzami stylem północnym.

P 1. U - 12

Wejście 4.

Rodzina indiańska to nie tylko Święty krąg społeczności indiańskiej ale i droga, która przez Indian została ujęta w symbolice orlego pióra

Pióro Orła składa się się z małej szczeciny - symbolizującej świat dzieci, dużej szczeciny - która symbolizuje Świat ludzi dorosłych i łącznika który symbolizuje wspólną drogę na której młode pokolenie czerpie z siły i doświadczenia starszego pokolenia. Jako całość, pióro jest doskonałością a tą doskonałością jest rodzina indiańska.

Łączenie światów odmiennych postaw, w tą jedną doskonałość, wyrażoną symbolem orlego pióra zrodziła potrzebę tańca społecznego określanego mianem tańca towarzyskiego. Ta odmienna forma tańczenia nie nastawiona jest na prezentację osobowości lecz na mężczyznę i kobietę jako całość. Te tańce dawały okazję zetknięcia się ze sobą młodych ludzi , uczyły właściwych relacji szacunku mężczyzny do kobiety i kobiety do mężczyzny. Powolny sposób tańczenia daje okazję partnerów do wymiany spojrzeń, dotyku rąk i przebywania ze sobą.

W leśnych ostępach wschodniego wybrzeża Ameryki Północnej w sercu kraju Lennych Lenape u nas znanych jako Delawarów - zrodził się ten pierwszy z prezentowanych tańców Towarzyskich

P 1. U - 8.

Wejście 5.

Przebywając jeszcze w kręgu tańca towarzyskiego , porównajmy jak do tradycji indiańskiej wprowadzone zostały elementy kultury europejskiej na przykładzie tańczonego stylem północnymm tańca towarzyskiego. Dostrzeżemy w nim np. elementy poloneza czy oberka.

Świadczy to tylko o tym że kultura indiańska nie stoi w miejscu lecz się rozwija i transferuje w siebie to co dobre i może służyć drugiemu człowiekowi - jest otwarta na formy a wierna pozostaje stylowi, muzyce i ekspresji wyrażaną radością tancerzy.

Rozbudowany układ taneczny pokazuje jak ta forma odbiega od tradycyjnej treści - przy zachowaniu kroków i bogactwa nowych form układu tanecznego.

P 1. U - 4.

Wejście 6.

W tradycji indiańskiej znajdujemy wiele symboliki - te elementy odnajdujemy w symbolice strojów - może być to kolor, znak, stylizacja zwierzęcia czy rośliny. Oprócz tych symboli istnieją symbole więzi ze światem zwierząt. jednym z takich przykladów jest - Łapacz snów .

Według tradycji Indian Odżibwa ( Ojibwa) pewna starsza kobieta wybrala się do lasu na zbiór leśnego runa. W trakcie zbieranaia jagód dostrzegła zniszczoną duża pajęczynę przez jakieś dzike zwierzą lub złego człowieka. A że miała dobre serce - ulitowała się nad tym małm stworzeniem i tak jak potrafiła naprawiła pozrywane nitki. Nie wiedziała jednak , że spod liścia sąsiedniego krzewu jej pracę obserwował pająk.

Kiedy skończyła, ruszyła ponownie zbierać owoce leśnego runa a później udała się do swego domostwa.

Po kilku dniach od tego wydarzenia kobieta, nieoczekiwanie została odwiedzona przez niecodziennego gościa - był nim pająk który postanowił podarować kobiecie swój niezwykły dar - jakim była mała witka wiklinowa wypełniona pajęczyną.

Przekazując ten dar kobiecie - powiedział ze jest to niezwykła pajęczyna - ilekroć zawiesi ją w swoim domostwie, tylekroć wszystkie złe sny, które będą próbowały się zakraść do niej podczas snu - będą wyłapywane przez tą pajęczynę a dobre sny, będą przedostawały się przez mały środek tej pajęczyny.

Dziś nie ma już plemienia , szczepu czy klanu ,które by nie miało swojej własnej wersji tego wydarzenia.

Łapacz snów stał się nie tylko legendą ale i tradycją która na stałe zagościła w kulturze Indian północno-amerykanskich.

Z cyklu tańców współczesnych - zaprezentujemy

Taniec Fantazyjny albo fantastyczny taniec.

zapoczątkowany został na Południu Stanów Zjednoczonych około roku 1920-ego. Indianie określili go wtedy “ nowym dzieckiem, które przeszło daleką drogę” . Była to droga przemian nie tylko w tańcu ale i rekwizytach, które pojawiły się do tego widowiskowego tańca. Dzisiaj rekwizyty i ci ludzie są najbardziej uderzającym elementem podczas święta Pow Wow. Ukształtowane w formie litery “U” barwne ogony wykonane z piór i kolorowych wstążek dają widzowi niesamowity obraz ruchu opartego o krzątaninę z której wydobywa się dodatkowo dżwięk dzwoneczków wkąponowanych w błyskotliwe kolorowe oplikacje wykonane z koralików i lusterek - te kombinacje podczas pokazu tańca zapierają dech w piersiach oglądającego to wydarzenie widza. Styl tańca jest nieograniczony, kroki tancerzy zmieniają się z każdą zmianą uderzenia bębna. Podczas tego tańca tancerze wykonują zawirowania, przewracają się, skaczą i przemieszczają się po wolnej przestrzeni między sobą..

P 2. U - 10

Wejście 7.

Tańce kobiet wzbudzają zawsze wielkie zainteresowanie w społeczności indiańskiej - jest to okazja dla niewiast do zaprezentowania własnej osobowości, umiejętności tańczenia czy uroku osobistego. Najbardziej znanym tańcem przepełnionym żywiołem - jest:

 

Taniec Chusty

- jest kobiecą wersją tańca fantazyjnego. Jest to nowy styl tańczenia kobiet, W tańcu występuje tylko parę dekad zmian kroków. Taniec zapoczątkowany został pośród plemion Północnych i szybko został adoptowany przez plemiona Południowe. Najbardziej oczywistym aspektem tanecznym tych kobiet jest szal lub chusta które noszone są przez kobiety. Taniec jest podobny do tańca fantazyjnego, jakkolwiek, kobiety tylko robią obroty, wysokie kroki, i wnoszą własną interpretację tańca.

Żywioł kroków i otwarte ramiona kobiety są jak niewypowiedziane zalotne zaproszenie do Tańca dla mężczyzn oglądających ten taniec.

Od każdej uczestniczki tego tańca wymaga się własnego indywidualnego stylu, dobrych kroków i ruchów zgranych w pełnej harmonii z bębnem - on jest esencją tańca. Ważne w tańcu są nie tylko kroki zgodne z każdym uderzeniem bębna ale i zakończenie tańca, zgodnie z ostatnim jego taktem

P 2. U - 10. lub P 1. U - 6. ( tradyc.)

Wejście 8

 

Taniec Trawy

tańczących ten taniec nazywa się czasami też tancerzami Wstążki lub Zwariowanymi tancerzami. Ten styl tańczenia jest rodzajem pomostu między tancerzami tańczącymi Tradycyjnym stylem a współczesnym stylem tancerzy tańca Fantazyjnego. Taniec zapoczątkowany został w Kanadzie - a przez plemiona Montany i Dakoty powędrował na tereny Stanów Zjednoczopnych. Podstawowy ubiorem jest koszulka ozdobiona na piersiach i barkach w dużą ilością wstążek lub wełny oraz pasów koralikowych.. Czasami ubiór jest stylizowany na styl odzieży noszonej przy tańcach tradycyjnych, głowę zdobi rocze z piórami. Tancerze Trawy mają własny styl tańczenia, który odróżnia ich od innych tancerzy.

Aby go tańczyć, trzeba mieć dobre poczucie rytmu , dużą dozę sprytu, i fantazji aby wiernie oddać obraz widzenia prerii i tego co się na niej dzieje. Tanerze trawyy często rozpoczynają tańce na głównej arenie podczas święta Pow Wow po to aby zachęcić do tańczenia innych..

P 2. U - 9.

Wejście 9

Prosty Taniec

- jest nowym Południowym stylem tańczenia, który czerpie ze swoich starych korzeni. Mówi się, że można znaleść w nim starsze i nowsze wersje tańca tradycyjnego oraz towarzyszących mu rekwizytów. Styl tańca jest podobny do tańczenia Ludzi Tradycyjnym stylem, ale w pewnym okresie czasu - jacyś tancerze zaczeli tańczyć go z wyprostowaną postawą, nie zgodną ze stylem tradycyjnym pochylonym - widać spodobał się ten sposób tańczenia innym i okrzyknięto tańczących tym stylem - tanerzami prostego tańca - i tak pozostało aż po dziś dzień..

P 2. U - 5.

Wejście 10

Taniec Donosiciela - polskie odpowiednik tego tańca to taniec obwoływacza

Powstał wraz z piosenką przed rokiem 1800 - setnym kiedy to indiańskie szczepy walczyły pomiędzy sobą , dotyczyło to walk Lakotów z Paunisami czy Czejenów z Arapahami. Taniec i piosenka opowiada o tym, że kiedy chłopiec wraca do domu z wyprawy wojennej ranny, to dla jego uzdrowienia i szybkiego powrotu do zdrowia - rodzina układa i śpiewa mu specjalną piosenkę, w której opowiada jak wojownik przed wyprawą przywołuje ducha opiekuńczego, prosi o jego pomoc, skrada się do nieprzyjacielskiego obozu . .

Te elementy ujęte w pieśni i tańcu są dedykowane dla niego. Podczas piosenki, ranny chłopiec jest umieszczany w centrum areny w pozycji leżącej lub siedzącej i wtedy wojownicy śpiewają tę piosenkę trzy razy. Za każdym razem , oni udają że atakują wroga i trzymają się razem idąc ku chłopcowi. Po ostatnim uderzeniu bębna, kiedy oni skończą piosenkę, wojownicy podnoszą chłopca do góry i przenoszą go na tył areny. Takie są założenia tego tańca.

My zaprezentujemy inną wersję tańca społeczności wojowników

-Taniec Kruka , on łączy ze sobą tancerzy jak kruki podczas wspólnego żerowania. Taniec wojenny zaprezentujemmy w dalszej części naszego pokazu.

P 1. U - 7.

Wejście 11.

 

Taniec ubioru - indiańskich kobiet z południa jest tańczony w postawie pełnej godności i taka postawa powinna być utrzymywana przez caly czas jego trwania. Tancerki ocenia się za rytmikę zgodną z biciem bębna, utrzymaniem tego tempa, dodatkowo trzeba tworzyć kołysanie chusty narzuty lub sukni i zatrzymać z ostatnim uderzeniem bębna.

Wejście 12.

 

Tradycyjny Taniec Ludzi Północny

 

jest widowiskowy i wymaga od tancerza trzymania się linii tancerzy - opowiadana historia pokazuje wyzwania nieprzyjaciela do walki. Nawet z powolnym tempem, tancerz musi swoje ruchy harmonizować z bębnem. Każdy tancerz może próbować własnej interpretacji wyzwania przeciwnika dlatego ruchy tancerzy mogą się różnić. Tancerze podczas tańca mogą np. naśladować lub imitować orła albo jeżozwierza.

P 2. U - 11

Wejście 13.

 

Buckskin - Taniec tradycyjny ubioru pań

Tu wymagana jest dyscyplina ciała, ona jest podstawą do powolnych, pełnych wdzięku ruchów tego tańca. Taniec wykonuje się w doskonałej harmonii z bębnem, wewnętrzny duch jest esencją tańca. Zanurzenia i kołysania są wykonywane z zachowaniem postawy pełnej godności..

P 2. U - 10

Wejście 14.

Taniec dzwoniącego ubioru - ( Jingle dress)

Trafnie nazywany jest ten taniec, ponieważ ubiór noszony przez uczestników robi, faktycznie, duże dzwonienie. Rządy blaszanych stożków ozdabiają ubiór na których są wzory wybrane przez tancerzy, a były używane przez kobiety wszystkich minionych wieków. blaszane stożki często są robione z wieczek puszek do tabaki.. Strój zrodził się wśród Indian Ojibwa (Chippewa) sto lat temu. Święty człowiek tego ludu miał wizję w której widział cztery kobiety ubrane w taki strój i one nakazały mu aby kobiety jego plemienia zaczęły nosić taki dzwoniący ubiór..

Jest to Taniec drobnych kroków w którym ruch ciała jest zgodny z muzyką - w Kanadzie tańczony jest na zasadzie podrywania rytmicznego dzangli wykonując przy tym etapowo półobroty raz w jedną raz w druga stronę - sprawność tancerza można sprawdzić łatwo po zgodności rytmu bębna z głośnym dźwiękiem ubioru. Duma , wdzięk i szacunek wymagane są do postawy tego tańca. W tańcu , powagi dodaje wachlarz który trzymany jest w prawej dłoni - podczas gdy lewa ręka spoczywa na biodrze.

Rekwizytami do tego tańca są: wachlarz i dzwoniąca suknia

Ten taniec jest tańcem między szczepowym.

P 2. U - 3.

Wejście 15

Taniec Wojenny Fantazyjny

W tym tańcu trzeba śledzić rytm bębna i przenosić go na kroki, głowa musi być w ruchu oraz płynne ruchy ciała - tancerz wypowiada własne emocje, tak aby sędziowie lub widzowie widzieli dzielność, którą chce wyrazić tancerz. Style są indywidualne, wyraz emocji muzyki i zmiany tempa z powolniejszego północnego stylu do mocnego południowego uderzenia nakazuje pilnować rytm, który w tym tańcu jest ważny. Kończymy taniec równo z ostatnim uderzeniem bębna lub końcem piosenki

Odmienną wersją tego tańca jest Taniec wojenny skautów tańczony wśród Czejenów północnych.

Porównanie opisu wersji fantazyjnej współczesnej z wersją tradycyjną pozostawiamy Wam.

P 2. U - 2.